INDIE (IV)

TANIEC I MUZYKA
(ciąg dalszy)








MUZYKA
Muzyka Azji Południowej nie jest jednorodna, inna na północy, inna na południu, na wsi i w mieście, w wykonaniu kobiet imężczyzn. W Europie najbardziej znane są koncertowe gatunki z Indii Północnych, których korzenie sięgają muzłumańskich i radżpuckich dworów.

Południowoindyjska muzyka koncertowa posługuje się skalą 7-stopniową, a nuty (swara) oktawą: sa, ri, ga, ma, pa, dha, ni. Istotne w muzyce Hindustanu i Karanataki jest rozumienie bliźniaczych pojęć raga i tala.
RAGA - (na północy) określa, które nuty mogą być wykorzystane w danym utworze oraz pory dnia, kiedy dane ragi mogą być wykonywane.
- (na południu) wiąże się z tonacją i pożądaną postawą muzyka.
TALA - to nazwa powtarzających się rytmicznie cyklów. Słuchacza często odmierzają cykle, wskazując klaśnięciem na mocne takty, w kiwnięciem dłoni na słabe.

TRADYCJA PÓŁNOCNA
Khajal- gatunek wokalny najczęściej słyszany w salach koncertowych. Zazwyczaj prezentowane są dwie kompozycje: pierwsza- w wolnym tempie, druga- w tempie szybkim. Khajal wykonuje się przy akompaniamencie tabli(para kotłów) i -tradycyjnie- lutni szarpanej(sarangi). Lutnia strunowa szarpana tworzy stałe tło.

POLECAM: (Ravi Shankar)
1. http://www.youtube.com/watch?v=Joyk_EMtzn0
2. http://www.youtube.com/watch?v=4Q0ql-flIy4&feature=related


TRADYCJA POŁUDNIOWA
Mimo wspólnych pojęć raga, tala i swara, muzyka Karnataki różni się od odmiany północnej- o wiele mniejsze znaczenie ma w niej element improwizacji. Styl południowy odznacza się przywiązaniem do pieśni religijnych i tradycji bramińskiej( muzycy z północy byli muzłumanami). Muzyka Karnataki ma w przeważającej mierze charakter wokalny. Typowy zespół ma solistę, skrzypce, mrydangam (podwójny bęben), tambury, obecnie często zastępowaną przez elektroniczną piszczałkę, gliniany garnek używany jako idiofon i mały bęben stelażowy.


MUZYKA FILMOWA
Zdobyła rzesze fanów. Już pierwszy indyjski film dźwiękowy , Alam Ara urozmaicały wstawki taneczno-wokalne.

POLECAM:
1. http://www.youtube.com/watch?v=aX7pyAYRbEM
2. http://www.youtube.com/watch?v=RMZh5DioVaM&feature=related
3. http://www.youtube.com/watch?v=WqydJ3L1k4Y&feature=related
4. http://www.youtube.com/watch?v=waEXlvat5GA&feature=related
5. http://www.youtube.com/watch?v=0jUBEBbhowE&feature=related
6. http://www.youtube.com/watch?v=hZO4v3sdd6k&feature=related



MUZYKA I ŻYCIE Muzyka, a zwłaszcza śpiew kobiet, rozbrzmiewa podczas wszystkich ważnych wydarzeń, jak narodziny, śmierć czy ślub. Orszak weselny zazzwyczaj prowadzi zespół grający na bębnach, choć obecnie często zastępuje go orkiestra dęta, grająca piosenki filmowe.

MUZYCY ŚWIĄTYNNI W świątyniach Indii Południowych procesjom na cześć bóstw towarzyszy gra zespołu perija melam, złożonego z oboju i bębna klepsydrowego.

GRECJA

Sylwester

W Grecji pierwszy dzień Nowego Roku jest jednocześnie świętem Św. Bazylego, który znany był z dobroci dla innych. Greckie dzieci stawiają przy kominkach swoje buty z nadzieją, że Św. Bazylii przyjdzie i wypełni buty prezentami.

Tradycje noworoczne

Tradycja wykorzystania dziecka jako symbolu nowego roku została rozpoczęta w Grecji około 600 r. p.n.e. Było to związane z obchodami święta Dionizosa - boga wina, podczas którego paradowano z dzieckiem w koszyku, reprezentującym coroczne odrodzenie się Dionizosa i ducha płodności.

Japonia

Shogatsu czyli Nowy Rok

W Japonii wejście w nowy rok traktuje się jak rozpoczęcie nowego życia, dlatego bardzo istotne jest dla nich przygotowanie się do tak szczególnego momentu, jak i świętowanie go przez najbliższe 3dni. Japończycy starają się zakończyć stare sprawy oraz zrobić porządki nie tylko w domach, również w biurach (tak,by ich miejsca pracy, odpoczynku czy zabawy mogły wkroczyć w nowy rok jako "świeże"). Dość powszechnym zwyczajem jest palenie figurek Darumy, które wg Japończyków mają szczególną moc pomagania swemu właścicielowi w przezwyciężaniu życiowych niepowodzeń. Nabywa się je w sklepie w nowy rok jako ślepe lalki, którym domalowuje się jedno oko w celu spełnienia się marzenia, prośby,a drugie- jeśli się powiodło, marzenie się spełniło.A na końcu pali się je.

W ramach przygotowań dekoruje się swoje domy zrobionymi w origami żurawiami i żółwiami symbolizującymi szczęście, długowieczność i pokój.Do popularnych ozdób należą też kadomatsu (trzy ostro przycięte bambusy, związane słomą ryżową i przyozdobione gałązkami sosny)ustawianej po obu stronach wejścia do domu oraz shimenawa (wykonana ze słomy ryżowej, lin i skręconego w specyficzny sposób papieru) zawieszanej nad wejściem do domostwa.Ich zadaniem jest chronić mieszkanie, jak i mieszkańców przed złymi mocami. Prócz tego wysyła się noworoczne kartki z życzeniami i pozdrowieniami, których motywem przewodnim jest zwierze zodiakalne opiekujące się nadchodzącym rokiem. A wieczór noworoczny jest spędzany w rodzinnym gronie w oczekiwaniu na bicie Tsuri Gane, czyli buddyjskich dzwonów bez tzw. "serca", które dźwięk wydają poprzez uderzanie ich drewnianym młotem. Liczba uderzeń (108)nie tylko odsyła stary rok i wprowadza nowy, również mają uwolnić wiernych od 108 ziemskich pragnień o jakich mówi buddyzm.

W tym czasie wszystkie centra handlowe są pozamykane,dlatego niezbędne jest wcześniejsze przygotowanie typowych potraw takich jak:
Omochi - ryżowe ciasteczka,
Ozoni - zupy, do których dodaje się omochi,
Toso - specjalny rodzaj sake, zapewniający długowieczność; picie sake służy również temu, aby zatrzeć wszystkie gorzkie wspomnienia,


1. stycznia Japończycy udają się do świątyń (buddyjskich i shinto), gdzie modlą się o pomyślne zbiory oraz opiekę nad domem, rodziną, nawet składają sobie życzenia. Ten dzień jest szczególny zwłaszcza dla dzieci, które otrzymują wraz z życzeniami otoshi-dama - prezenty w postaci pieniędzy od rodziców i rodziny, jak i bliskich sąsiadów. Zaś w drugi dzień interpretuje się sny z 1. na 2.stycznia oraz wypisuje swoje postanowienia na cały rok. W Japonii istnieje przekonanie, że jaki będzie pierwszy dzień nowego roku jest wróżbą na następne dni, dlatego dbają oni, by czas płynął im pod znakiem spokoju i pozytywnych chwil. Zaleca się, aby w Nowy Rok często się śmiać, ma to zagwarantować szczęście w Nowym Roku. Unika się pracy, dlatego Japonki serwują tylko zimne i wcześniej przygotowane potrawy.

GRECJA

Boże Narodzenie w Grecji

Boże Narodzenie jest w Grecji drugim co do ważności świętem. Według tamtejszego Wschodniego Kościoła Ortodoksyjnego ważniejsza jest Wielkanoc. Grecki Kościół podobnie jak, Kościół katolicki, obchodzi Boże Narodzenie 25 grudnia. Prawie 95 procent ludności Grecji należy do Wschodniego Kościoła Ortodoksyjnego. Tworzył on jedność z Kościołem rzymskokatolickim do roku 1054, kiedy doszło do rozłamu. Mimo podobieństw, widać różnice w niektórych zwyczajach."Wielu Greków daje prezenty nie 24 grudnia, lecz 1 stycznia - w dzień swiętego Bazylego, po grecku " świetego Wasiliosa". Ale 25 grudnia świętowane są narodziny Chrystusa, ludzie idzą do kościoła, podobnie 24 wieczorem. Boże Narodzenie to czadla rodziny, który spędzamy razem".

Zwyczaj ubierania choinek w greckich domach pojawił sie całkiem niedawno. Grecy mają inny symbol świąt: Bożonarodzeniowy Statek, udekorowany światełkami. Pewnie dlatego, że Grecja jest krajem morskim. Boże Narodzenie w niektórych regionach poprzedzane jest 40-dniowym postem.

Potrawy świąteczne to między innymi słodycze: "Melomakarona"- ciasteczka nadziewane orzechami, które je się maczając je w miodzie, czy też "Kourambiedes" - białe ciasteczka posypane cukrem pudrem. W Nowy Rok Grecy jedzą wielki placek nazywany Wasilopita, który w środku ma schowane monety. Kto dostanie kawałek z pieniążkiem, ten będzie miał szczęście w nowym roku.Tradycyjnie w greckich domach symbolem świąt jest drewniana misa z kawałkiem drutu, na którym jest zawieszona. Przytwierdzona jest do niej gałązka bazylii zawinięta wokół drewnianego krzyża. Raz dziennie zanurza się krzyż i bazylię w poświęconej wodzie i kropi każdy pokój. Ma to chronić przed "Killantzaroi" - nieco złośliwymi krasnoludkami, którzy w tym światecznym czasie psocą w greckich domach.

GRECJA

TAŃCE GRECKIE

Taniec w Grecji, mimo określonej, tradycyjnej formy, jest przede wszystkim czymś bardzo osobistym, jest przeżywaniem i okazywaniem uczuć. Jest nieodłącznie związany z kulturą Grecji już od czasów starożytnych - i tak jest do dzisiaj. W Grecji istnieją setki tańców a tradycja wielu z nich jest wciąż bardzo żywa. Niektóre występują tylko lokalnie(np.na jednej wyspie czy w górskiej dolinie),inne znane są i chętnie tańczone przez większość Greków.

Tańce "miejskie" to:

+ zeibekiko




+ tsifteteli




+ chasapiko




+ hasaposerviko

Japonia

Boże Narodzenie

Japonia nie jest krajem chrześcijańskim,ale nawet i tam przyjęło się święto Bożego Narodzenia pod nazwą Kurisumasu ( pochodzi ze słowa ang. Christmas). Forma obchodzenia różni się od naszego.Otóż Boże Narodzenie można przyrównać do Walentynek. Sklepy posiadają świąteczny, zwykle biało-czerwony wystrój,a w tym dniu wiele par nakręca biznes poprzez kupowanie podarków, rezerwację hoteli i restauracji. Lokale w wigilijne popołudnie są wypełnione po brzegi, a ponadto wiele par ostatecznie kończy wieczór w jednym z „love hoteli”, co bogatsi decydują się na ekskluzywne apartamenty. Zakochani mają nadzieje, że te dni wpłyną szczególnie na ich życie uczuciowe. Ale w rodzinnym gronie nikt się nie spotyka,a święto nie zwalnia od pracy, lecz umila je dzięki wspólnej kolacji pracowników z szefem. Obowiązkowe jest zjedzenie tortu kurisumasu-keeki (z ang. Christmas cake), z którym związany jest przesąd: dziewczyna, która nie wyszła za mąż przed 25.rokiem życia jest jak wigilijny tort, którego po 25.grudnia nikt nie kupi ze względu na straconą wartość.

W rodzinie tradycja wygląda nieco inaczej, ale są obchodzone do momentu, gdy dzieci dorosną. Rodzice kupują ciasto, kurczaka i indyka, a wieczorem wraz z dziećmi przystępują do uroczystej kolacji. W niektórych domach można odnaleźć przyozdobioną choinkę. Nawet Święty Mikołaj został zaadoptowany, ale pod postacią Hoteiosho- jednego z bogów,który według legend był starym, buddyjskim mnichem z workiem na plecach i posiał oczy z tyłu głowy, które umozliwiały mu uważne przypatrywanie się zachowaniom dzieci. To jemu przypisuje się pozostawianie prezentów przy łóżku odnajdywanych przez dzieci rankiem 25.grudnia.

INDIE (III)

TANIEC I MUZYKA

Bogate tradycje sztuki widowiskowej Indii są tak samo różnorodne, jak ludy tego kraju. Współistnieją tu zarówno style klasyczne, jak bharata-natjam i kathak, muzyka Hindustanu (Indie Północne) i Karnataki (Indie Południowe), ludowe tradycje rytualne, a także muzyka filmowa i popularna.



TANIEC
Niektóre formy tańca i muzyki są częścią obrzędów religijnych,a większość czerpie inspirację ze świętych tekstów. Można wyrónić formy tańca i muzyki na: wykonywane podczas koncertów oraz te stanowiące od wieków część ludowych rytuałów związanych ze świętami i porami roku.

Siedem stylów przekształciło sie w wersję koncertową i uznaje sie je za formy klasyczne: świątynne tańce bharata-natjam, manipuri i odissi, spektakle taneczne kathakali i kućipudi, religijny taniec mohiniattam oraz dworski kathak.

Dzielą się zasadniczo na nrytta, czyli swobodne poruszanie się w rytm muzyki, i nrytja, wyrażanie uczuć za pomocą ruchu i mimiki. W tańcu uczestniczy całe ciało - pozycje i ruchy tułowia, głowy, rąk i nóg są sklasyfikowane jako anga, a różne wyrazy twarzy jako upanga. Rozróżnienie rodzajów pozycji na sutra (płaszczyzny poziome i pionowe) i bhanga (sposoby ułożenia ciała) wskazują na bliski związek kunsztu tańca i rzeźby.



BHARATA-NATJAM Najpopularniejszy ze stylów, nauczany i wykonywany w całych Indiach i poza nimi, mimo że jego kolebką jest Tamilnadu. Wywodzi się z tańca świątynnego. W rytuałach odprawianych na cześć świątynnych bóstw brały udział dewadasi, tancerki "poślubione bogom". Uważa się także, żę oddawały się bogom i lokalnemu władcy - protektorowi świątyni. Z tego powodu chciano zakazać tego tańca. Nie stało się tak dzięki Rekumini Dewi, która wypracowała "czystą postać" tego tańca - bharata-natjam.

Taniec jest przeważnie wykonywany przez jednego tancerza, nadal częściej przez kobiety niż mężczyzn. Towarzyszy mu muzyka stanu Karnataka, którą gra zespół ćinna melam. Dyrygent (nattuwanar) wybija rytm parą talerzy i zapowiada kolejne dżati - układy taneczne. Rytmiczność muzyki podkreślają bransolety z dzwoneczkami (ghungru), które tancerki noszą wokół kostek.

Według tradycji każdy występ powinien składać się z siedmiu etapów:

1. alarippu - modlitwa do patronującego bóstwa,
   
2. dżatiswaram - fragment techniczny wykorzystujący nrytta,
   
3. śabda - wprowadzenie do nrytja,
   
4. warnam - skomplikowany układ zawierający elementy nrytja i nrytt,
   
5. padam - część wyrażająca miłość poprzez nrytja,
   
6. tillana - dynamiczny fragment o skomplikowanej choreografii,
   
7. śloka - rytmiczna recytacja poezji religijnej.

TAŃCE:

1. http://pl.youtube.com/watch?v=PeNvwE5cuWI&feature=related

2. http://pl.youtube.com/watch?v=jctdyc2GqQE&feature=related

3. http://pl.youtube.com/watch?v=YM-qNjvjKPM&feature=related

ODISSI wywodzi się ze świątynnych
rytuałów odprawianych w stanie Orisa.

TAŃCE:

1. http://pl.youtube.com/watch?v=lqaHsYjw83I&feature=related

2. http://pl.youtube.com/watch?v=D37LNR3L-ks&feature=related

3. http://pl.youtube.com/watch?v=bCAJwfgC3ko&feature=related

MANIPURI Jedyny klasyczny styl z północno-wschodnich Indii. Taniec ten tańczą wisznuici w dolinie Manipuru, solo, w duecie lub grupie. Ta ostatnia odmiana nazywa się rasalila i jest formą czczenia Kryszny, obrazującą jego miłosne uniesienia z gopi (pasterkami).

TAŃCE:
1. http://www.youtube.com/watch?v=PsuNL_b7ghI






KATHAKALI Pochodzi ze stanu Kerala. Jest wykonywany wyłączni przez mężczyzn. Kathakali tańczy się do poetyckich fragmentów Ramajany i Mahabharaty, a jego harakterystyczne cechy to ekspresyjny,teatralny makijaż, kostiumy i ściśle skodyfikowane znaczenie każdego gestu.


TAŃCE:
1. http://www.youtube.com/watch?v=CMquphTYM3w





KUCHIPUDI wziął nazwę od wioski w delcie Kryszny-Godawari, a opracował go prawdopodobnie bramin telugu, Sidhjendra, czerpiąc tematy i motywy z Paridźatapaharany, opisującej historię Kryszny i jego małżonki Bhamy, oraz z filozoficznej rozmowy pasterki z braminem.


TAŃCE:
1. http://www.youtube.com/watch?v=0rHxZOvDY9A&feature=related

2. http://www.youtube.com/watch?v=AkPevxrMOt8&feature=related






MOHINIATTAM Tradycyjny taniec wywodzący się z Kerali. Religijny taniec, który jest domeną kobiet. Według legendy taniec stworzył bóg Wisznu, który pod postacią czarodziejki Mohini odczyniał w ten sposób klątwę demonów (danavas). Strój Mohiniattam jest zawsze całkowicie biały lub z czerwonymi lub złotymi wykończeniami. Włosy są związane w kok po lewej stronie , otoczony białymi kwiatami mogra z prostym ornamentem obwiązanym wokół koka. Biżuteria na szyi ogranicza się do "choker" i kashimali (jest to łąńcuch z "monet"). Na uszy tancerka zakłada toda, który jest okrągły jak moneta, oraz kolczyki jihumka.


TAŃCE:
1. http://www.youtube.com/watch?v=6QmIpVvb-wA






KATHAK Jego początki wiążą się z powstaniem hinduskiej muzyki na dworach Indii Północnych, a szczególnie khajal, thurmi i dadra. Tradycyjnie tańczony przez kurtyzany, charakteryzuje się niezwykle efektownymi piruetami i rytmicznym pobrzękiwaniem dzwoneczków w bransoletach okalających kostki tancerki.






TAŃCE:
1. http://www.youtube.com/watch?v=LDXLq8Ii868&feature=related
2. http://www.youtube.com/watch?v=cwUzXGpjYUk